نقل كرده است . 123 يك " أصل " مجموعه ء رواياتى است كه يكى از صحابهء امام براي نخستين بار كتابت وتدوين مى كند . بنابر تاريخ شيعي ، چهارصد عدد از تأليفات در دوران أئمة [ ع ] نوشته شده بودند . از اين أصول تنها شانزده مورد بطور كامل باقي مانده اند . 124 يكى از اين أصول كه بدست ما نرسيده " أصل عبد الله بن حماد أنصاري " مى باشد كه در نيمه دوم قرن دوم مىزيسته واز أصحاب امام صادق [ ع ] وامام كاظم [ ع ] بوده است در هفت تأليف ابن طاووس از اين " أصل " ياد شده است . تأليف ديگر ، از دوران پيش از غيبت كه ابن طاووس از آن نقل كرده " قصص الأنبياء " محمد بن خالد برقى است كه در ميانه ء قرن سوم مىزيسته است . اين عنوان در فهارس كتب امامي نيامده ونقل ابن طاووس از آن ، تاكنون ، تنها شاهد وجود آن مى باشد . سه مؤلف بارز شيعي از قرن چهارم وپنجم مورد استناد قرار گرفته اند . قديمىترين آنها محمد بن يعقوب كلينى ( م 329 ) است كه كتاب الكافي وى قديمىترين كتب أربعة ء فقه شيعي است . ابن طاووس از " كافى " كه تنها تأليف كلينى است كه بطور كامل باقي مانده است ، مكرر نقل مى كند . به علاوة ، ابن طاووس نقلهاى طولانى از تألف ديگر كلينى " الرسائل " مى آورد . اين نقلها عمدتا مشتمل بر مكتوباتى است كه امام على [ ع ] امام حسين [ ع ] وامام جواد [ ع ] به برخى از شيعيان خود نوشته اند ابن طاووس كتاب " تعبير الرؤيا " ى كلينى را نيز در دست داشته است . دومين مؤلف محمد بن علي بن بابويه ( م 381 ) است كه يكى از پركارترين مؤلفان أوائل دوره " بويه " مى باشد . ابن طاووس به بيست تأليف وى اشاره مى كند . ابن بابويه نيز نظير كلينى ، مجموعه روايات فقهى را در كتاب با عنوان " من لا يحضره الفقيه " * تأليف كرده كه به عنوان دومين كتاب از كتب أربعة محسوب مى شده است . وى صاحب كتاب " مدينة العلم " است كه پنجمين كتاب عمده در فقه شيعي محسوب مى شده است . اين كتاب كه در زمان

--> 123 . جزئيات تأليفاتى كه در اينجا ياد شده را مى توان در محل مناسب خود در " فهرست " يافت . 124 . براي جزئيات بيشتر نك‍ : " Usul " , Kohlberg * . كلمه ء " كتاب " بر خلاف بيشتر موارد ، جزو نام كتاب مذكور از ابن بابويه مى باشد . يعنى در صورتي كه كلمه ء كتاب خوانده نشود ، عنوان مفهوم ندارد .